Wiedźmina 2, nagranie koncertu Bon Jovi w Madison Square Garden, czytnik e-booków iRiver – wszystko to można było kupić po 49,99 zł. Gdzie? Na empik.com. Kiedy? Niestety tylko dziś do godz. 7.30 rano. Z niespodziewanej „promocji” skorzystało wielu internautów. Co na to sklep? – To błąd systemu. Przepraszamy, ale zamówień nie zrealizujemy – powiedział rzecznik prasowy Empiku.

– Podobno była awaria na stronie internetowej salonu Empik. Wszystkie produkty sprzedawane były po 50 zł, włącznie z najnowszymi grami na konsole. Potwierdzać to zdają się opisy „towar wykupiony” – napisała na Alert24 Ania. Postanowiliśmy to sprawdzić.

Okazało się, że po zaniżonych cenach można było kupić, nie tylko gry, ale też cały asortyment sklepu. Większość towarów była dostępna po 49,99 zł. Jak informują nasi czytelnicy, niektóre produkty można było kupić jeszcze taniej. Otrzymaliśmy na Alert24 kilka elektronicznych potwierdzeń zamówień, na których widać cenę zamówionych towarów. – Kupiłem wczoraj dwa czytniki e-booków w internetowym sklepie Empik. Każdy po 49,99 zł zamiast 499 i 699 zł. Dziś zadzwoniłem z pytaniem, czy otrzymam towar, a w odpowiedzi usłyszałem, że te ceny spowodowane były błędem systemu i nie wiadomo, jak ta sprawa zostanie rozpatrzona – napisał do nas Zbigniew.

Empik: To był błąd systemu

Dzisiaj przed godz. 10. wszystkie ceny na empik.com wróciły do normy. Jednak spora grupa klientów zdołała złożyć zamówienia wcześniej. Co na to Empik? – W dniu 23 maja nastąpił błąd systemu informatycznego w sklepie internetowym empik.com, na skutek którego ceny zakupionych towarów zostały niezgodnie z wiedzą i wolą sprzedającego znacznie zaniżone. Klienci mogli z łatwością zorientować się, że doszło do błędu, ponieważ, jak powszechnie wiadomo, ceny rynkowe zakupionych towarów są wielokrotnie wyższe. Z uwagi na istotny błąd, wszystkie zamówienia złożone w dniu 23 maja w godz. 0.00 – 07.30 nie mogą zostać zrealizowane. Empik.com przeprasza klientów za zaistniałą sytuację – powiedziała Alertowi24 Monika Marianowicz, rzecznik sieci salonów.

Czy jest to zgodne z regulaminem?

W regulaminie dostępnym na stronie internetowej, czytamy, że „ceną wiążącą i ostateczną jest cena produktu podana na stronie (…) empik.com w chwili składania zamówienia przez Klienta”. – W normalnej sytuacji cena oferowana jest jak najbardziej wiążąca. Doszło jednak do nadzwyczajnej sytuacji, której skutkiem była niezamierzona zmiana cen produktów. W takiej sytuacji nie możemy mówić o łamaniu naszego regulaminu, gdyż zmiany na stronie empik.com były spowodowane działaniem niezamierzonym i niezależnym od naszej woli – odpowiada przedstawicielka Empiku.

– Według obowiązujących przepisów zawarcie umowy następuje w chwili otrzymania przez składającego ofertę – w tym przypadku Empik – oświadczenia o jej przyjęciu. – zwraca uwagę radca prawny Agnieszka Rabenda-Ozimek. – Firmy prowadzące sklepy internetowe powinny ze szczególną uwagą tworzyć swoje regulaminy, zwłaszcza, że dzięki odpowiedniemu ich sformułowaniu mogą w przyszłości zminimalizować negatywne konsekwencje błędów w systemach informatycznych – dodaje mecenas Rabenda-Ozimek.

Czy klienci będą mogli żądać od Empiku zrealizowania zamówień złożonych po zaniżonych cenach? Czekamy na opinię Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta

Abonent sam zablokuje spam

Komórki wciąż dzwonią, sygnalizując nadejście kolejnego esemesa z informacją o loterii, konkursie lub nowej promocji, mimo że adresat nie wyrażał zgody na wysyłanie wiadomości.

– Niechciane esemesy to nic innego jak spam. Za bezprawne wykorzystywanie danych osobowych i przesyłanie niezamówionych informacji handlowych przewidziana jest grzywna do 5 tys. zł – mówi Agnieszka Rabenda-Ozimek, radca prawny.

Mimo że natrętom grozi kara, abonentom trudno się ich pozbyć. Często próbują zablokować wiadomości, wysyłając esemes zwrotny. Częstokroć okazywało się, że odpisując na wiadomość, skorzystali z usługi premium rate, czyli wysyłali esemes o podwyższonej opłacie, która niekiedy sięgała nawet kilkudziesięciu złotych. Zdarzało się też, że samo potwierdzenie otrzymania wiadomości uruchamiało drogą usługę.

Już niedługo abonenci nie będą narażeni na płacenie astronomicznych rachunków. Zgodnie z nowelizacją ustawy – Prawo telekomunikacyjne przyjętą na ostatnim posiedzeniu Sejmu będą mieli możliwość blokowania usług premium. Nowela trafi teraz do Senatu.

Według nowej ustawy w każdym momencie będzie też można bezpłatnie zrezygnować z subskrypcji. Nowela zakłada również, że abonent, który nie zablokuje usługi, za każdym razem będzie informowany o cenie wiadomości i firmie oferującej usługę. Dotychczas abonenci często mogli odnieść mylne wrażenie, że to ich operator jest organizatorem loterii, podczas gdy był nim podmiot trzeci. Podczas próby zakwestionowania wysokości faktury byli więc w swojej sieci odsyłani z kwitkiem.

Miało być taniej i jednolicie dla całej UE. Dla naszych przedsiębiorców będzie jednak drożej, a nowe przepisy utrudnią im życie

– Zmiany były konieczne, bo teraz łatwiej jest dostać patent za granicą niż w Polsce, gdzie regulacje i podejście do ochrony patentowej są według mnie dość archaiczne – mówi Henryk Kułakowski, prezes firmy MASSPAY, wynalazca i ekspert w dziedzinie prawa patentowego.

Jednak temat jest kontrowersyjny i niesie zagrożenia zwłaszcza dla małych firm. Parlament Europejski 11 grudnia wprowadził jednolite przepisy patentowe dla całej wspólnoty. Według nowego prawa trzeba będzie zgłosić wynalazek do odpowiedniego sądu patentowego w Paryżu, Monachium lub Londynie, co zaoszczędzi zgłaszającemu kosztów i procedur wprowadzania go we wszystkich krajach członkowskich. Zamiast płacić, jak obecnie, około 30 tys. euro, wynalazca będzie musiał uiścić około 5-6 tys. euro – szacuje UE. Jednak to tylko teoria, bo polski przedsiębiorca poniesie też koszty tłumaczeń na język angielski, francuski lub niemiecki, a jeśli będzie chciał dochodzić swoich praw, będzie musiał to robić w sądzie w jednej z trzech wymienionych metropolii.

–Koszty rejestracji i prowadzenia ewentualnych sporów w rzeczywistości okażą się wyższe, niż pokazują przewidywania unijne – uważa Agnieszka Rabenda-Ozimek z Kancelarii Radcy Prawnego Agnieszki Rabenda-Ozimek. – Istnieje ponadto zagrożenie, że polski rynek zaleje fala już zarejestrowanych w obcych językach patentów z Zachodu. Narazi to polskie firmy na konieczność płacenia opłat licencyjnych i kar za naruszenia patentów.

Jeśli polski rząd zdecyduje się wprowadzić jednolity patent europejski, w ciągu najbliższych 20 lat nasz kraj może stracić około 53 mld złotych – podaje ekspertyza wykonana przez firmę Deloitte dla Ministerstwa Gospodarki. Strat nie będzie, jeśli nadal możliwe będą nasze stare procedury patentowe. Jednak czy rzeczywiście?

– Patent przyznawany tylko na Polskę jest mało wartościowy, a przywiązanie do niego wynika z faktu, że nasi rodzimi wynalazcy i przedsiębiorcy nie myślą w skali globalnej – uważa Kułakowski. Dodaje, że polskie firmy chętnie kopiują rozwiązania z zagranicy zamiast patentować własne pomysły, dlatego wolą, aby jednolity patent europejski u nas nie obowiązywał. – To dość krótkowzroczne podejście – twierdzi specjalista. – Jednolity patent europejski jest korzystny dla innowacyjnych gospodarek, a Polska powinna do takich aspirować.

– W przyszłym roku państwa UE powinny ratyfikować – lub nie – umowę w sprawie sądu jednolitego patentu europejskiego – twierdzi Rabenda-Ozimek. – Teraz wszystko w rękach naszego parlamentu. Mam nadzieję, że po tak dużej fali sprzeciwów i wskazywania zagrożeń zostanie podjęta odpowiednia decyzja.

Uzależnienie zgłoszenia szkody od wyrażenia zgody na przetwarzanie danych w celach marketingowych jest niezgodne z prawem.

Przy telefonicznym zgłoszeniu szkody komunikacyjnej ubezpieczyciele przymuszają uczestników stłuczki do podania danych osobowych, które będą przetwarzane w celach marketingowych.

Kiedy np. dzwonimy na infolinię Generali, słyszymy: „Przekazane dane osobowe, w tym dane pozyskane w przyszłości, jak również dane objęte tajemnicą ubezpieczeniową i tajemnicą funduszu emerytalnego, będą przetwarzane przez grupę Generali w celu marketingowym i analitycznym. Jeżeli nie wyrażają państwo zgody, prosimy skontaktować się z najbliższym oddziałem”.

Wycieczka przez pół Polski

– Klient ma możliwość zgłoszenia szkody online, a także osobiście w oddziałach Generali w Warszawie i w Katowicach. Jeśli mimo to chciałby zgłosić szkodę przez telefon, może odwołać zgodę na przetwarzanie danych osobowych podczas tej samej rozmowy telefonicznej – mówi Joanna Górecka z Generali Group.

O możliwości telefonicznego odwołania zgody na przetwarzanie danych klienci nie są jednak informowani. Nie każdy ma też dostęp do Internetu, a przejażdżka do Warszawy lub Katowic może być uciążliwa, tym bardziej że kierowca ma uszkodzone auto.

Wymuszanie zgody

Wymuszanie zgody na przetwarzanie danych osobowych w celach marketingowych może być niezgodne z prawem.

– Dane są potrzebne do likwidacji szkody, a wykorzystywanie ich do innych celów wymagałoby uzyskania odrębnej wyraźnej zgody. Nie można uzależniać przyjęcia „zgłoszenia szkody” od wyrażenia zgody na przetwarzanie danych w celach marketingowych – mówi Krystyna Krawczyk, dyrektor Biura Rzecznika Ubezpieczonych.

Zastrzeżenia do takich praktyk ma także generalny inspektor ochrony danych osobowych.

– Formuła zgody na przetwarzanie danych osobowych powinna stanowić odrębne oświadczenie osoby, której dane dotyczą, od innych oświadczeń, a z jej treści powinno w sposób niebudzący wątpliwości wynikać, w jakim celu, zakresie i przez kogo będą przetwarzane. Osoba składająca oświadczenie powinna mieć możliwość wyrażenia zgody na określone działania albo niewyrażenia jej – mówi Małgorzata Kałużyńska-Jasak z Biura GIODO. I dodaje, że zgoda na przetwarzanie danych w celach marketingowych powinna być wyodrębniona od zgody na inne czynności.

Niezgodna z prawem jest też zgoda na wykorzystywanie danych pozyskanych w przyszłości. W wyroku z 11 kwietnia 2003 r. (sygn. akt: II SA 3942/2004) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że zgoda nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, lecz winna odnosić się do konkretnego stanu faktycznego i określonych danych.

Po interwencji „Rz” generalny inspektor ochrony danych osobowych zapowiedział, że zajmie się sprawą z urzędu. Nie tylko Generali przymusza uczestników stłuczki do podania danych osobowych, które będą przetwarzane w celach marketingowych. Podobne praktyki stosuje np. Liberty Direct.

OPINIA

Agnieszka Rabenda-Ozimek, radca prawny

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych nakłada na ubezpieczonego obowiązek niezwłocznego powiadomienia zakładu ubezpieczeń o zdarzeniu objętym ubezpieczeniem. Musi udzielić zakładowi niezbędnych wyjaśnień i przekazać posiadane informacje. Brak możliwości skorzystania w tym celu z telefonu przy braku zgody na przetwarzanie danych osobowych nie uwalnia ubezpieczonego od powyższego obowiązku. Teoretycznie może on przekazać wszystkie informacje przez Internet lub osobiście w placówce ubezpieczyciela. Jednakże praktyka utrudniająca skorzystanie z jednej z tych metod może być postrzegana jako czyn nieuczciwej praktyki konsumenckiej.